MIND

Zgadnij kim jestem

– Wypiszesz mi receptę na jakieś leki, które mi pomogą? 

Taką prośbę usłyszałam wiele razy. Wobec tego, myślę, że warto poświęcić temu tematowi kilka chwil. O ile rozróżnienie psychologa i psychiatry jest dość proste, o czym zaraz się przekonasz, to gdy pojawia się dodatkowo zawód psychoterapeuty, sprawy się nieco komplikują. Jest to tak zagmatwane, że naprawdę można się w tym pogubić. 

Z czego to wynika? Otóż z tego, że w Polsce nie istnieją żadne prawne regulacje czy standardy szkoleń dotyczące zawodu terapeuty. Co to konkretnie oznacza? Niestety to, że każdy, dosłownie każdy, może takim terapeutą zostać. Prowadzi to do różnego rodzaju nadużyć, więc podczas poszukiwania terapeuty dla siebie lub swoich bliskich powinniśmy być czujni i dobrze zweryfikować jego kompetencje.

Zacznijmy jednak od początku.

Psycholog, to absolwent pięcioletnich studiów magisterskich. Zawód ten najczęściej jest kojarzony z prowadzeniem diagnostyki oraz świadczeniem usług pomocy psychologicznej rozumianej jako:

– poradnictwo (wsparcie w rozwiązywaniu kryzysów rozwojowych),

– interwencja kryzysowa (pomoc w rozwiązywaniu sytuacji traumatycznych),

– zapobieganie zjawiskom psychopatologicznym, 

– promocja zdrowia psychicznego.

Psycholog może być specjalistą przeróżnych dziedzin, o czym może świadczyć ukończona przez niego specjalizacja czy obszar zawodowy, którym czynnie się zajmuje. Wyróżniamy między innymi psychologów biznesu, psychologów klinicznych, psychologów sądowych, psychoseksuologów, czy psychologów sportu.

Z kolei, aby zostać psychiatrą, należy ukończyć studia medyczne (6 lat nauki zakończonej egzaminem państwowym) oraz odbyć staż specjalizacyjny w dziedzinie psychiatrii (około 5 lat nauki teoretycznej i praktycznej zakończonej egzaminem specjalizacyjnym z zakresu psychiatrii). Dopiero po przejściu tej ścieżki edukacyjnej absolwent medycyny uzyskuje prawo do wykonywania zawodu psychiatry. Jest to wobec tego specjalista przygotowany do farmakologicznego leczenia pacjentów z zaburzeniami i chorobami psychicznymi.

Psychiatrzy bardzo często posiadają również teoretyczną wiedzę o psychoterapii, ale brak im kompetencji i specjalistycznego wykształcenia uprawniającego do jej prowadzenia. Mogą jednak nabyć je w szkole psychoterapii.

Pomimo tego, że zarówno psychiatra jak i psycholog kliniczny zajmuje się badaniem ludzkiej psychiki, to główną różnicą pomiędzy tymi zawodami jest to, że psychiatra, w przeciwieństwie do psychologa, może przepisywać swoim pacjentom różnego rodzaju leki, których zażywanie jest czasami potrzebne do powrotu do zdrowia.

Okej, wszystko względnie jasne, więc czas na wielkie wejście psychoterapeuty.

Wykonywanie tego zawodu polega na pomocy pacjentom w uporaniu się z różnego rodzaju nieprawidłowościami ich psychiki czy pracy nad poprawą jakości ich życia. Psychoterapia pełni wobec tego funkcje uleczającą lub wspierającą.

Aby zostać kwalifikowanym psychoterapeutą należy ukończyć jedną ze szkół psychoterapii. Można się do niej zapisać tylko i wyłącznie będąc już magistrem. Preferowane jest wykształcenie humanistyczne lub medyczne, jednak często, w mojej ocenie niestety, nie jest to wymagane. W Polsce istnieje kilkanaście takich szkół, a ich ukończenie polega zazwyczaj na zaliczeniu szkoleń teoretyczno-praktycznych, przejściu terapii własnej oraz odbyciu praktyki zawodowej prowadzonej pod stałą superwizją, czyli regularnym spotkaniom z innym terapeutą posiadającym uprawnienia superwizora, podczas których odbywają się konsultacje dotyczące pracy terapeuty z jego pacjentami. Wobec tego, podczas dokształcania się wymagana jest czynna praca z pacjentami.

Na czym polega psychoterapia? To zależy. Istnieje wiele nurtów psychoterapeutycznych, które cechują się różnymi sposobami prowadzenia terapii i założeniami teoretycznymi.

Najbardziej powszechne nurty, to:

– poznawczo – behawioralny,

– humanistyczno – egzystencjalny,

– psychoanalityczny,

– psychodynamiczny,

– systemowy,

– gestalt.

Opowiem Ci o nich szczegółowo innym razem. 

Jeżeli będziesz więc stać przed wyborem psychterapeuty, warto przyjrzeć się kilku kwestiom:

– jakie są jego kwalifikacje,

– czy korzysta z superwizji,

– co mówią wyniki badań na temat Twojego problemu i skuteczności danych metod (np. okazuje się, że dość dużą skuteczność w leczeniu bulimii ma terapia poznawczo – behawioralna),

– czy sposób prowadzenia terapii oraz jej założenia teoretyczne są zgodne z Twoimi wartościami, sposobem patrzenia na świat czy potrzebami (np. ja uwielbiam terapię skoncentrowaną na rozwiązaniach – muszę Ci o niej koniecznie opowiedzieć).

Ogromnie ważnym aspektem psychoterapii jest również relacja terapeutyczna jaka panuje pomiędzy pacjentem a terapeutą.

To dokładnie tak jak w życiu – z niektórymi osobami nawiązujemy porozumienie od pierwszej chwili, z innymi niekoniecznie, choć czasem trudno wskazać tego konkretne powody. Jeżeli Twój terapeuta nie będzie Ci odpowiadał, nie zrażaj się do wszystkich “pomagaczy”, tylko spróbuj poszukać takiego, przy którym będziesz czuć się komfortowo.
Bardzo Cię o to proszę.